Enzymen, bacteriën en de kunst van geurverwijdering

Frisse Kater B.V. | 12+ Jaar Ervaring | 085 06 08 777

We krijgen bijna dagelijks vragen over geurverwijdering. Vooral urinegeuren van katten en honden zorgen regelmatig voor problemen. Een veelgehoorde opmerking van klanten is: “Ik heb al meerdere flesjes (urine)geurverwijderaar gebruikt, maar het helpt niet!”

Dat is niet zo vreemd. Er zijn ontzettend veel producten op de markt die beloven geuren te verwijderen. Op het etiket komen termen voorbij als ‘natuurlijke enzymen’, ‘biologische werking’ en ‘bacteriën’. Voor de consument is vaak niet duidelijk wat deze termen precies betekenen. En eerlijk gezegd geldt dat soms ook voor degene die het product verkoopt.

Daar komt nog bij dat de termen enzymen en bacteriën regelmatig door elkaar worden gebruikt. Een product kan bijvoorbeeld worden aangeprezen als een ‘enzymatische geurverwijderaar’, terwijl de werking in werkelijkheid grotendeels afkomstig is van bacteriën die zelf enzymen produceren.

Om te begrijpen waarom het ene product wel werkt en het andere nauwelijks resultaat oplevert, is het belangrijk om eerst het verschil tussen enzymen en bacteriën te begrijpen.

Urinegeur verwijderen in woning.

Enzymen

Enzymen zijn niet-levende eiwitten die door levende organismen, waaronder bacteriën, worden geproduceerd. Ze functioneren als biologische katalysatoren: ze versnellen bepaalde chemische reacties zonder daarbij zelf te worden verbruikt.

Enzymen worden al lange tijd toegepast in schoonmaakmiddelen. Een bekend voorbeeld zijn wasmiddelen, waarin verschillende enzymen kunnen worden gebruikt om specifieke soorten vervuiling af te breken. Enzymen kunnen zowel aan vloeibare als aan poedervormige producten worden toegevoegd.

Bij geurverwijdering worden enzymen gebruikt om bepaalde organische stoffen af te breken die verantwoordelijk zijn voor vervuiling en geur. Het grote voordeel daarvan is dat ze heel gericht kunnen werken. Maar precies daarin zit ook hun beperking.

Een enzym werkt namelijk niet zomaar op iedere vorm van vervuiling. Het moet passen bij het materiaal dat moet worden afgebroken. Als het juiste enzym niet aanwezig is, of als de concentratie onvoldoende is voor de hoeveelheid vervuiling, kan de bijdrage aan het reinigings- of geurverwijderingsproces beperkt zijn. Meer enzymen betekent bovendien niet automatisch een beter resultaat. Het gaat om de juiste enzymen, in de juiste concentratie en onder de juiste omstandigheden.

Rust én zekerheid met één klik – www.alone.app

Bacteriën

Bacteriën zijn levende, eencellige organismen. Voor geurverwijdering worden specifieke bacteriestammen gebruikt die organisch materiaal als voedingsbron kunnen benutten.

Wanneer deze bacteriën in contact komen met een geschikte voedingsbron, produceren ze enzymen die helpen om dat materiaal af te breken. Hierdoor kun je een bacterieel product zien als een soort zelfregulerende enzymenfabriek. In plaats van vooraf te bepalen welke enzymen nodig zijn, kunnen de bacteriën reageren op het aanwezige organische materiaal en enzymen produceren die daarbij passen.

Wanneer de beschikbare voedingsstoffen zijn afgebroken en opgenomen, kunnen bacteriën terugkeren naar een inactieve toestand of sporenvorm. Daardoor kunnen ze onder geschikte omstandigheden langere tijd aanwezig blijven en opnieuw actief worden wanneer ze weer met een geschikte voedingsbron in aanraking komen. Dat is een belangrijk verschil met een product dat uitsluitend uit vooraf toegevoegde enzymen bestaat.

Kattenurine verwijderen in katten kamer.

Het nadeel van bacteriën: tijd

De belangrijkste beperking van bacteriële producten is dat ze tijd nodig hebben. Een enzym kan, zodra het in de juiste omstandigheden terechtkomt, direct zijn werk doen. Bacteriën moeten eerst activeren en vervolgens voldoende enzymen produceren om de aanwezige vervuiling af te breken.

Hoe snel dat gebeurt, is afhankelijk van verschillende omstandigheden. Temperatuur, vocht, pH, de hoeveelheid beschikbare voedingsstoffen en de gebruikte bacteriestammen spelen allemaal een rol.

Onder ideale omstandigheden kunnen bacteriën zich zeer snel vermenigvuldigen. In de praktijk zijn die ideale omstandigheden echter lang niet altijd aanwezig. Daarom is het belangrijk om bij een bacteriële behandeling rekening te houden met voldoende inwerktijd.

Het voordeel daarvan is dat bacteriën, zolang er geschikte voedingsstoffen en omstandigheden aanwezig zijn, hun werking kunnen voortzetten. Hierdoor kunnen ze niet alleen bestaande vervuiling aanpakken, maar ook toekomstig organisch materiaal afbreken.

Waarom zijn er zoveel verschillen tussen producten?

Wie naar de markt voor geurverwijderaars kijkt, ziet grote verschillen in producten én prijzen. Dat verschil zit niet alleen in het merk of de verpakking. De samenstelling van een product kan behoorlijk complex zijn. Denk bijvoorbeeld aan:

  • de gebruikte bacteriestammen;
  • het aantal bacteriesporen;
  • de variëteit van de bacteriën;
  • de gebruikte enzymen en hun concentraties;
  • oppervlakteactieve stoffen;
  • geurinkapselaars;
  • parfums;
  • anti-hervervuilingspolymeren;
  • stabilisatoren en andere hulpstoffen.

Een eenvoudige formule kan bijvoorbeeld grotendeels bestaan uit water, bacteriën en oppervlakteactieve stoffen. Andere, duurdere producten bevatten bijvoorbeeld meerdere bacteriestammen, aanvullende enzymen en ingrediënten die geuren tijdelijk kunnen inkapselen.

Een complexere formule is overigens niet automatisch voor iedere toepassing beter. Het gaat uiteindelijk om de vraag of de samenstelling aansluit bij de vervuiling en de situatie waarin het product wordt gebruikt.

Het belang van bacteriesporen

Bij bacteriële producten speelt ook het aantal bacteriesporen een belangrijke rol. Bacteriën worden vaak in sporenvorm aan producten toegevoegd omdat deze vorm relatief stabiel is. Wanneer de omstandigheden geschikt zijn, kunnen de bacteriën zich activeren.

De hoeveelheid sporen in een product bepaalt mede hoeveel micro-organismen beschikbaar zijn wanneer het product wordt toegepast. Sommige producten zijn zo samengesteld dat de bacteriën na het aanbrengen door vocht op het behandelde oppervlak worden geactiveerd. Andere producten bevatten een hogere concentratie en moeten volgens de gebruiksaanwijzing eerst worden verdund met water.

Ook de diversiteit van de bacteriestammen kan van belang zijn. Verschillende bacteriën kunnen verschillende enzymen produceren en daardoor verschillende soorten organisch materiaal afbreken. Een breder spectrum aan bacteriestammen kan daarom in bepaalde toepassingen zorgen voor een bredere werking.

Bij producten die uitsluitend op enzymen zijn gebaseerd, geldt iets vergelijkbaars. Een combinatie van verschillende, doelgerichte enzymen kan ervoor zorgen dat meerdere soorten organische vervuiling kunnen worden aangepakt.

Enzymen of bacteriën? Een eenvoudige vergelijking

Het verschil tussen enzymen en bacteriën is misschien het eenvoudigst uit te leggen met een vergelijking met bestek: Enzymen zijn als een mes en een vork. Ze helpen om een specifieke soort ‘voedsel’ in kleinere stukken te verdelen. Bij een biefstuk zijn een mes en een vork heel nuttig. Maar wanneer je soep probeert te eten, heb je weinig aan een mes en vork. Daar heb je een lepel voor nodig. Een bacterieel product werkt anders. De bacteriën kunnen reageren op het aanwezige organische materiaal en vervolgens de enzymen produceren die nodig zijn om dat materiaal af te breken. In deze vergelijking bepalen de bacteriën dus als het ware welk ‘bestek’ nodig is. Dat maakt bacteriële producten in bepaalde situaties veelzijdiger dan producten die slechts één of enkele enzymen bevatten.

Geurverwijdering is meer dan ‘even iets erop spuiten of smeren’

Geurverwijdering wordt door klanten vaak onderschat. Op het eerste gezicht lijkt het eenvoudig: “Je spuit er toch gewoon een geurverwijderaar op en daarna is het weg?” In werkelijkheid ligt dat vaak heel anders.

Een blijvende urinegeur verwijderen is niet hetzelfde als een onaangename geur tijdelijk maskeren. Om een goed resultaat te bereiken, moet eerst worden vastgesteld waar de geur vandaan komt, welke vervuiling aanwezig is, hoe diep deze in het materiaal is doorgedrongen en welke behandeling daarvoor geschikt is. Daarbij komt veel meer kijken dan alleen de keuze tussen een enzym- of bacterieproduct.

De ondergrond, de hoeveelheid en ouderdom van de vervuiling, de vochtigheid, temperatuur, pH, eerdere behandelingen en de manier waarop het product wordt toegepast, kunnen allemaal invloed hebben op het eindresultaat.

Ook dosering en inwerktijd zijn belangrijk. Een product kan nog zo goed zijn, maar wanneer het onvoldoende wordt toegepast, te weinig tijd krijgt om zijn werk te doen of op de verkeerde manier wordt gebruikt, zal het resultaat tegenvallen.

Daarom is professionele geurverwijdering veel meer dan ‘iets erop spuiten en uitsmeren’. Het vraagt kennis van chemie, microbiologie, materialen en reinigingstechnieken. Je moet kunnen herkennen welke vervuiling aanwezig is, begrijpen hoe verschillende producten daarop reageren en kunnen inschatten welke behandeling nodig is om niet alleen de geur aan het oppervlak, maar ook de daadwerkelijke geurbron aan te pakken.

Dat verklaart ook waarom twee ogenschijnlijk vergelijkbare behandelingen een totaal verschillend resultaat kunnen opleveren. Het verschil zit namelijk niet alleen in het flesje dat wordt gebruikt, maar vooral in de kennis en expertise van degene die het product toepast. Het juiste product is slechts één onderdeel

Wie zich professioneel bezighoudt met geurverwijdering, weet dat er geen universeel wondermiddel bestaat. Een enzymatisch product kan uitstekend werken wanneer de juiste enzymen aanwezig zijn en de omstandigheden geschikt zijn. Een bacterieel product kan juist interessant zijn wanneer organische vervuiling over een langere periode moet worden aangepakt.

De kunst zit daarom niet in het simpelweg kiezen van het product met de grootste claims op het etiket. De kunst zit in het stellen van de juiste diagnose: Wat veroorzaakt de geur? Waar bevindt de vervuiling zich? Hoe diep is deze doorgedrongen? Welke materialen zijn betrokken? Wat is er al eerder gebruikt? Welke biologische of chemische aanpak past hierbij? En hoeveel tijd is beschikbaar voor de behandeling? Pas wanneer deze vragen zijn beantwoord, kan een goede productkeuze worden gemaakt.

Goede geurverwijdering is dan ook geen kwestie van ‘een flesje pakken en erop spuiten’. Het is een vak waarbij kennis, ervaring, productkennis en de juiste toepassing samen het verschil maken.

En juist dát is het verschil tussen een geur tijdelijk verdoezelen en de oorzaak van de geur daadwerkelijk aanpakken.

Professionele geurverwijdering nodig? Neem dan contact op met Frisse Kater BV. Wij zijn landelijk inzetbaar (24/7) en voeren werkzaamheden uit voor particulieren, bedrijven, woningcorporaties, (semi)overheid, gemeenten en andere instellingen.

E: info@frissekater.nl | T: 085 06 08 777


Wil je niets missen van Frisse Kater BV? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.


Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *